13.Bệnh Tả

13.1 Bệnh tả là gì?

Bệnh tả là một bệnh truyền nhiễm lưu hành, gây dịch và có thể gây đại dịch. Chỉ tính riêng năm 1994, theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, dịch tả xảy ra ở 94 nước với 384.403 trường hợp mắc và 10.692 trường hợp tử vong. Nếu như suốt 50 năm qua, dịch Tả chủ yếu xảy ra do týp Eltor thì gần đây, một chủng mới O139 đã gây ra những vụ dịch Tả mới ở Bangladesh, Ấn Độ v.v… đặt ra những thách thức mới, nhất là trong chiến lược sử dụng vắc xin phòng bệnh đặc hiệu.

13.2 Bệnh tả lây truyền như thế nào?

Bệnh tả lây truyền qua đường tiêu hoá do thực phẩm, nước uống mang mầm bệnh. Người bệnh là nguồn truyền bệnh. Vi khuẩn theo phân thải ra môi trường gây nhiễm bẩn nguồn nước và môi trường. Sự đào thải vi khuẩn thường kết thúc nhanh sau vài ngày khỏi bệnh. Tuy nhiên có số ít trường hợp có thể mang mầm bệnh tới nhiều tháng.

13.3 Những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh?

Thời gian ủ bệnh từ vài giờ đến 5 ngày, trung bình 2 - 3 ngày. Nôn và ỉa chảy là 2 triệu chứng chủ yếu của bệnh Tả. Hậu quả của nôn và ỉa chảy là mất nước, rối loạn điện giải dẫn đến các dấu hiệu: mắt trũng, da khô, đái ít, chuột rút … Chú ý là ỉa chảy do bệnh tả thường thấy phân có mầu trắng (nước gạo) và không bao giờ có sốt.

13.4 Biến chứng của bệnh là gì?

Shock mất nước là biến chứng nặng dễ dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Những biến chứng khác như suy thận, suy tuần hoàn, toan máu, hạ đường huyết cũng thường gặp ở các trường hợp nặng và có thể dẫn tới tử vong. Trong một vụ dịch, tỷ lệ tử vong của những trường hợp nặng có thể lên tới 50%. Ngày nay nhờ có điều trị hợp lý, tỷ lệ này chỉ còn 1%.

13.5 Điều trị bệnh tả như thế nào?

Bồi phụ nước và điện giải hợp lý và sử dụng kháng sinh đặc hiệu (Chloramphenicol, Tetracyclin v.v…) là 2 biện pháp quan trọng nhất.

13.6 Phòng bệnh như thế nào?

Những biện pháp chắc chắn duy nhất trong việc phòng chống bệnh tả là cung cấp nước vệ sinh và đầy đủ, vệ sinh môi trường và đảm bảo an toàn thực phẩm, ngoài ra có thể dùng vắc xin tả để phòng bệnh.

Những điểm chính

Bệnh tả là một bệnh truyền nhiễm lưu hành, gây dịch và có thể gây đại dịch.

Bệnh tả lây truyền qua đường tiêu hoá do thực phẩm, nước uống mang mầm bệnh. Người bệnh là nguồn truyền bệnh.

Thời gian ủ bệnh từ vài giờ đến 5 ngày, trung bình 2 -3 ngày. Nôn và ỉa chảy là 2 triệu chứng chủ yếu của bệnh tả.

Shock mất nước là biến chứng nặng dễ dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Bồi phụ nước và điện giải hợp lý và sử dụng kháng sinh đặc hiệu là 2 biện pháp điều trị quan trọng nhất.

Phương pháp phòng bệnh được khuyến cáo là vệ sinh môi trường và đảm bảo an toàn thực phẩm và dùng vắc xin Tả để phòng bệnh.