Bệnh ho gà là một bệnh lây
truyền đường hô hấp do vi khuẩn có trong
miệng, mũi và họng gây ra. Trẻ mắc bệnh này
thường ho kéo dài 4 đến 8 tuần. Bệnh
đặc biệt nguy hiểm ở trẻ dưới 1
tuổi. Trong năm 2000 ước tính khoảng 39 triệu
trường hợp mắc và 297.0000 trường hợp
tử vong trên thế giới do ho gà.
Bệnh lây truyền rất dễ
dàng qua đường hô hấp trực tiếp từ
người bệnh sang người lành qua những
giọt nhỏ nước bọt do người bệnh
thải ra khi ho hoặc hắt hơi. Hầu hết
những người tiếp xúc với tác nhân gây bệnh
đều bị nhiễm. Ở nhiều nước
dịch có chu kỳ từ 3 - 5 năm.
Giai đoạn ủ bệnh từ 5
đến 10 ngày. Lúc đầu trẻ có biểu hiện:
ho, chảy nước mũi, nước mắt, hắt
hơi, sốt và ho nhẹ. Ho ngày càng nặng, cơn dài và
dày hơn. Giai đoạn cuối trẻ thở vào nghe
như có tiếng rít. Trẻ có thể bị tím tái do
thiếu ô-xy trong cơn ho. Nôn và kiệt sức
thường đi kèm theo sau các cơn ho, đặc
biệt vào ban đêm.
Trong giai đoạn hồi phục
cơn ho ít dần đi. Thông thường sốt không cao
trong suốt thời gian bệnh tiến triển.
Biến chứng thường gặp
ở trẻ nhỏ. Viêm phổi là biến chứng thường
gặp nhất và dễ gây tử vong.
Trẻ có thể bị co giật do
sốt hoặc giảm ô-xy cung cấp cho năo, việc
giảm ô-xy năo là do cơn ho hoặc do độc tố
của vi khuẩn. Các biến chứng nhẹ hơn là chán
ăn, viêm tai giữa và mất nước.
Điều trị kháng sinh, thông
thường là erythromycin có thể làm cho bệnh đỡ
nặng hơn. V́ kháng sinh sẽ diệt vi khuẩn ở
mũi và họng, nên cũng giảm khả năng lây
truyền bệnh sang người khác.
Cần bù dịch để pḥng
mất nước.
Tiêm vắc xin ho gà, thường là
dạng kết hợp với vắc xin bạch hầu và
uốn ván (DPT). Gần đây, một số nước
sử dụng vắc xin phối hợp gồm bạch
hầu, uốn ván, ho gà, viêm gan B và đôi khi cả Hib
nữa.
Những điểm chính
Bệnh ho gà là
bệnh lây nhiễm qua đường hô hấp.
Bệnh do vi khuẩn gây ra lây truyền
từ người bệnh sang người lành qua những
giọt nước bọt do hắt hơi và ho.
Trẻ dưới một tuổi và
trẻ nhỏ là người dễ bị lây nhiễm
nhất, dễ bị biến chứng nặng và có thể
tử vong.
Cách hiệu quả nhất để pḥng
bệnh ho gà là tiêm chủng cho tất cả trẻ
dưới 1 tuổi.