Bệnh bạch hầu là một
bệnh nhiễm trùng nhiễm độc do vi khuẩn
bạch hầu gây ra. Trực khuẩn bạch hầu
tiết ra độc tố gây tổn thương
nhiều tổ chức và cơ quan của cơ thể. Có
2 thể bệnh bạch hầu hay gặp: bạch hầu
họng và bạch hầu thanh quản. Ở vùng nhiệt
đới có thể gặp bạch hầu mũi, mắt,
da.
Bệnh có thể xảy ra ở
mọi lứa tuổi nhưng thường xảy ra
ở những trẻ không được tiêm chủng.
Ở vùng khí hậu nhiệt đới bệnh
thường gặp trong những tháng lạnh. Trong năm
2000 có khoảng 30.000 trường hợp mắc và 3000
trường hợp chết do bạch hầu đă
được báo cáo trên toàn thế giới.
Bệnh bạch hầu lây
truyền từ người bệnh sang người lành
qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp.
Nó có thể gây nhiễm trùng mũi họng dẫn
đến khó thở và tử vong.
Bạch hầu thể họng,
triệu chứng sớm nhất là viêm họng, chán ăn
và sốt nhẹ. Trong ṿng 2-3 ngày giả mạc trắng có
màu ngà ở trong họng và lưỡi. Giả mạc
bạch hầu có đặc điểm là dai, dính và dễ
chảy máu nếu bóc giả mạc. Nếu có chảy máu,
giả mạc có thể màu xám hoặc đen. Bệnh nhân
có thể qua khỏi hoặc trở nên trầm trọng và
tử vong trong ṿng 6 – 10 ngày. Bệnh nặng không có biểu
hiện sốt cao nhưng có thể sưng cổ và làm
hẹp đường thở.
Những trường hợp nghi
ngờ mắc bệnh bạch hầu cần tiêm huyết
thanh kháng độc tố bạch hầu và dùng kháng sinh
như erythromycin hoặc penicillin và cần cách ly tránh lan
truyền bệnh sang người khác. Cần nuôi cấy dịch
họng để chẩn đoán. Bệnh nhân sẽ không
c̣n khả năng lây lan sau 2 ngày điều trị kháng sinh
thích hợp.
Để chẩn đoán xác
định cần nuôi cấy bệnh phẩm từ
họng của các trường hợp nghi ngờ. Tuy nhiên,
cần bắt đầu điều trị ngay mà không
đợi kết quả nuôi cấy.
Cách hiệu quả
nhất để pḥng bệnh bạch hầu là duy tŕ
tỷ lệ tiêm chủng cao trong cộng đồng.
Ở hầu hết các nước, vắc xin giải
độc tố bạch hầu được tiêm cùng
với vắc xin ho gà và giải độc tố uốn
ván ( vắc xin BH – HG - UV). Gần đây một số
nước đă sử dụng vắc xin phối hợp
gồm vắc xin bạch hầu, uốn ván, ho gà, viêm gan B
và đôi khi cả vắc xin Hib.
Sau mỗi khoảng
thời gian 10 năm, cần tiêm nhắc lại vắc xin
loại dùng cho người lớn là giải độc
tố uốn ván - bạch hầu (Td) để duy tŕ
khả năng miễn dịch.
Những điểm chính
Bệnh bạch hầu lây
truyền từ người bệnh sang người lành
qua giọt nhỏ nước bọt trong không khí.
Triệu chứng của bệnh
gồm: viêm họng, giả mạc, chán ăn và sốt
nhẹ.
Bệnh nhân có thể có những
biến chứng như rối loạn nhịp tim, viêm
cơ tim và van tim.
Trẻ bị bệnh bạch
hầu cần điều trị bằng kháng độc
tố bạch hầu và kháng sinh.
Cách hiệu quả nhất
để pḥng bệnh bạch hầu là duy tŕ tỉ
lệ tiêm chủng cao trong cộng đồng.