Y TẾ CỘNG ĐỒNG

 Giới thiệu

Ở nước ta, bệnh truyền nhiễm vẫn còn là vấn đề trầm trọng đối với y tế công cộng và xã hội. Hàng năm, dịch bệnh vẫn xảy ra ở một số địa phương trong cả nước. Ðối với bệnh viện tuyến dưới, điều kiện trang thiết bị phòng xét nghiệm còn thiếu thốn, trình độ cán bộ y tế còn hạn chế, không thể có ngay một chẩn đoán chính xác cho nhiều ca bệnh nhập viện, từ đó gây hạn chế cho hệ thống giám sát bệnh hiện hành, như chậm trễ, thiếu dữ liệu hoặc không chính xác.Tuy nhiên, nếu chỉ cần xác định các triệu chứng lâm sàng đơn giản của bệnh như sốt, tiêu chảy, ho, co giật, xuất huyết... thì rất đơn giản cho cán bộ y tế tuyến dưới. Hơn nữa, khi có một triệu chứng xuất hiện nhiều trong một thời gian nhất định, phần mềm vi tính sẽ gợi ý nghi ngờ đến sự xuất hiện một dịch bệnh nào đó. Từ đó, việc tiến hành điều tra dịch, xác định căn nguyên dịch và xử lý dịch được triển khai sớm và hiệu quả."EWORS" - viết tắt của Early Warning Outbreak Recognition System (tạm dịch là Hệ thống cảnh báo dịch sớm) - giúp giải quyết vấn đề này. EWORS là một hệ thống có những đặc điểm nổi bật sau: (i) phân tích chiều hướng bệnh là chủ yếu, từ đó xác định hiện tượng dịch; (ii) thu thập thông tin theo triệu chứng, hội chứng chứ không theo bệnh được chẩn đoán; và (iii) truyền tải thông tin kịp thời và phân tích dữ liệu tức thì bằng bản đò, biểu đồ thông qua hệ thống vi tính.Ðịa điểm thử nghiệmHiện tại: 5 điểm gồm Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi đồng 2, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới (Thành phố Hồ Chí Minh), Bệnh viện đa khoa tỉnh An giang và Bệnh viện huyện Phú Tân (An Giang)

Dự kiến tương lai: mở rộng thêm 4 bệnh viện ở miền Nam và miền Trung

Phương pháp thực hiện1. Thu thập dữ liệu tại các phòng khám và truyền tải về máy chủ

• Ðối tượng nghiên cứu: tất cả bệnh nhân đến khám bệnh lần đầu tiên vì bệnh truyền nhiễm tại các phòng khám trong vòng 24/24 giờ trong ngày

  Phương pháp: Phỏng vấn và khám bệnh bằng phiếu điều tra thống nhất có liệt kê sẵn 29 triệu chứng lâm sàng quan trọng của các loại bệnh truyền nhiễm

• Cách thực hiện (sơ đồ 1)

  • Với mỗi bệnh nhân, điều dưỡng ghi nhận thông tin dân số học. Bác sĩ đánh dấu các triệu chứng ghi nhận được khi khám thực thể vào trong phiếu điều tra.

    Phiếu bệnh nhân được thu thập hàng ngày và tập trung về phòng vi tính của bệnh viện để được nhập liệu vào máy vi tính bằng phần mềm EWORS.

  • Tất cả các dữ liệu trong ngày được gửi ngay về máy chủ tại Viện Pasteur TP. HCM

2. Ứng dụng phần mềm vi tính để xử lý dữ liệu tại máy chủ

• Bằng phần mềm EWORS, dữ liệu được xử lý hàng ngày dựa trên triệu chứng các ca bệnh cho phép theo dõi chiều hướng của triệu chứng bệnh theo tuổi, thời gian và địa phương.

  Qua đó, phát hiện ra chiều hướng có thể xảy ra dịch sớm trước khi bùng nổ dịch thật sự

• Hàng tháng, Viện Pasteur báo cáo tình hình chiều hướng triệu chứng của khu vực gởi về các bệnh viện thành viên bằng:

  • Bảng báo cáo hàng tuần, hàng tháng

  • Biểu đồ, bản đồ dịch tễ

Lợi ích của EWORS

• EWORS giúp thu thập lưu trữ một dữ liệu nền phong phú về hiện tượng bệnh, tạo cơ sở cho việc phân tích chiều hướng, giúp xác định nhanh hiện tượng dịch.

  Sự truyền tải dữ liệu kịp thời, "trong ngày" giúp có quyết định nhanh về các biện pháp can thiệp dịch nhanh.

• Thu thập triệu chứng giúp cung cấp thông tin xác thực hơn, tránh được hạn chế của báo cáo "bệnh nghi ngờ" gây khó khăn trong xác định căn nguyên dịch.

Sơ đồ 1. Luồng thu thập dữ liệu EWORS