|
Sau khi tiêm vaccine cơ thể sẽ đáp ứng miễn dịch theo 3 hướng: đáp ứng miễn dịch dịch thể, đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào và tạo interferon.
Đáp ứng miễn dịch dịch thể:
Đáp ứng miễn dịch dịch thể tạo ra các kháng thể trung hoà virus dại, chủ yếu là kháng thể loại IgG. Khi tiêm vaccine ở mũi tiêm đầu tiên, sau một thời gian tiềm ẩn ( dài hay ngắn ), kháng thể sẽ được tạo ra với 1 lượng thấp ( đáp ứng tiên phát ). Ngay sau khi tiêm mũi thứ 2 vá các mũi tiếp theo, sự đáp ứng miễn dịch sẽ diễn ra nhanh chóng và mạnh mẽ ( đáp ứng thứ phát ), điều này liên quan mật thiết đến vai trò của các đại thực bào, tế bào Lympho T giúp đỡ ( Th ), tế bào Lympho B trong việc biệt hoá thành tế bào Plasmocyte để tiết ra các kháng thể.
Vai trò của các kháng thể trung hoà virus dại, nhất là nhóm IgG, là ngăn chặn nhóm virus ngoại bào trước khi diễn ra sự cố định virus trên tế bào, hạn chế sự phân tán virus ở ngay vị trí nhiễm, cũng như là sự phát triển của virus hướng về não. Tuy nhiên, đôi khi kháng thể trung hoà virus không ngăn chặn hữu hiệu virus mà chỉ có tác dụng kéo dài thời gian ủ bệnh.
Đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào:
Đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào là sự phối hợp của các nhóm quần thể Lumpho bào T, đại thực bào, các tế bào tiêu diệt, bổ thể và kháng thể trung hoà virus dại được tiết ra bởi tế bào Lympho B đã được biệt hoá. Đây là một tương tác khá phức tạp nhằm tiêu diệt virus dại đã thâm nhập vào tế bào.
Interferon:
Khi có sự hiện diện của kháng nguyên dại, cơ thể sẽ được kích thích dẫn đến sự tổng hợp của interferon và beta, còn interferon gamma thì do tế bào lách bị kích thích tạo ra. Việc tổng hợp Interferon có liên quan đến vai trò của quần thể Lympho T gây độc ( Tc ).
Các Interferon có khả năng ức chế sự nhân lên của virus dại và được dùng trong phòng bệnh dại sau khi bị nhiễm.
Tuy nhiên, trên thực tế Interferon chỉ có hiệu quả nếu dùng ngay tại vết thương ngay lập tức sau khi bị cắn.
Theo các nghiên cứu gần đây về vai trò của các thành phần cấu tạo virus dại liên quan đến việc chế tạo các vaccine dại hữu hiệu hơn trong đáp ứng miễn dịch, đã cho thấy trước nhất và cũng là điều kiện tiên quyết phụ thuộc vào bản chất của vaccine, kế đến là yếu tố khác như phác đồ gây miễn dịch; liều lượng kháng nguyên; đường tiêm… Điều này chứng minh cho việc phân loại các thế hệ vaccine theo sự hữu hiệu trong phòng và điều trị là có cơ sở chính xác.
|
