Y TẾ CỘNG ĐỒNG

Virút dại có thành phần bao gồm protein 67%, lipid 26%, ARN 1% và cacbonhydrat 3%.
Cấu trúc của virút dại chia thành 2 phần(hình 1.2): Một ống hình trụ đặc  ở giữa đường kính xoắn ốc từ 15 – 18 nm  và bước của đường xoắn là 75 A0. Bên trong nucleocapside có chứa ARN cuốn lại theo hình xoắn , trên đó có những đơn vị(khỏang 1300) cấu trúc protein ( dài 30  A0,  rộng 55 A0 ) bám vào sợi ARN dọc theo chiều dài.
Bao bọc chuỗi xoắn ribonucleoprotein là một lớp vỏ lipprotein gồm 2 màng mỏng phospholipid. Trên bề mặt protein G tạo thành những chồi gai (khỏang 80 – 100 A0 )là kháng nguyên chủ yếu kích thích tạo ra kháng thể trung hòa và là ngưng kết tố hồng cầu.
Hình trên: virus dại hình viên đạn. Bên trong có lõi là một chuỗi xoắn ribonucleocapsid được bao bọc bởi lớp vỏ lipoprotein. Trên bề mặt là những chồi gai do protein G tạo thành. Hình dưới: Lõi ribonucleoprotein bao gồm chuỗi ARN sợi đơn, trên đó có nucleoprotein, phosphoprotein và protein L.
4.1. Các protein cấu trúc của virus dại:
Mỗi hạt virus dại gồm sợi đơn ARN bộ gen và 5 protein có sự biến đổi sau dịch mã

1. Protein L ( 180 kDal ) là ARN polymeraza phụ thuộc ARN, hoạt động như một enzym trong quá trình tổng hợp ARN. Là một chuỗi polypeptit có 2142 aa.
2. Glycoprotein G : (62 – 67 kDal ) chứa 524 aa trong đó có 2 đoạn kỵ nước, tạo khả năng xuyên màng của virus. Protein G chịu trách nhiệm tiếp xúc và nhận  biết để gắn vào thụ thể, là kháng nguyên kích thích tạo kháng thể trung hoà virus và bảo vệ súc vật khi bị thử thách bằng đường tiêm não và ngoại vi. Chuỗi này có 2 dạng khác nhau về mức độ glycosyl hoá và cà 2 đều bị acyl hoá với axit palmitic.
3. Nucleoprotein N : ( 54 kDal), là chuỗi polypeptit có 450 aa được phosphoryl hoá ở vị trí 389. Protein N đóng vai trò cấu trúc chính trong quá trình tạo vỏ cho ARN gen và bảo vệ bộ gen. Ngoài ra còn có thể điều hoà sự cân bằng giữa phiên mã và sao mã.
4. Phosphoprotein NS hay M1 ( 37 kDal ): là một protein kỵ nước chứa 297 aa. Protein M1 có vai tròn điều hoà giúp ARN polyme raza phụ thuộc ARN trong quá trình polymer hoá.
5. Protein màng M2: ( 24 kDal ), là một polypeptit có 202 aa nằm ở trung gian giữa ribonucleocapsid và màng virus, được chia thành 2 loại khác nhau về số lượng các cầu nối disulfide và cả 2 dạng được palmityl hoá. Protein M2 chịu trách nhiệm tạo hình thái và  tiếp xúc qua lại với protein của tế bào.

4.2. Cấu trúc hệ gen:
Hệ gen của virus dại là một sợi ARN đơn âm, không phân nhánh có hằng số lắng là 45 S và trọng lượng phân tử l2 4,6 x 106 Dalton, có chứa khoảng 12.000 nucleotit. Sợi ARN chứa 5 gen có trật tự sắp xếp được bắt đầu từ 3’ N – M1 – M2 – G – L – 5’ kết thúc ở vị trí 5’ ( hình 1.3 ). Theo Sokol và cộng sự thì ARN của virus không có khả năng lây nhiễm.