Y TẾ CỘNG ĐỒNG

1- Các bước cơ bản trong điều tra một vục dịch: 

- Khẳng định sự tốn tại của dịch

- Chuẩn bị công thức điều tra dịch

- Chẩn đoán dịch gì?

- Thu thập thông tin về số ca bệnh và các thông tin khác

- Mô tả các ca bệnh theo địa điểm, thời gian và con người

- Hình thành giả thuyết

- Lập phiếu câu hỏi

- Kiểm chứng giả thuyết

- Viết báo cáo kết quả điều tra dịch

- Thực hiện các biện pháp phòng chống

 Có phải là dịch xảy ra?

Ðịnh nghĩa dịch: Gọi là dịch xảy ra khi:

Có nhiều ca bệnh xảy ra hơn bình thường.

Ở một vùng địa lý nhất định

Trên một quần thể nhất định

Trong một khoảng thời gian nhất định

Có 2 khả năng:

Có sự tăng bất thường quá mức của các ca bệnh phát hiện dựa vào một hệ thống giám sát, nếu hệ thống đó có hệ thống thu thập và phân tích số liệu đúng đắn, đều đặn: ví dụ trong giám sát DF/DHF

- Biểu đồ

- Khái niệm có dịch DF/DHF của Bộ Y Tế. Xảy ra 2 ca/1 xã/14 ngày có IgM(+)

Xuất hiện 1 số ca nhiều hơn bình thường (từ bệnh viện, báo chí, dân chúng,.)

2. Chuẩn bị công thức điều tra dịch

Tổ chức: dịch tễ - lâm sàng - xét nghiệm - vệ sinh môi trường - thống kê

Người điều khiển cuôc điều tra.

Phân công chuẩn bị: chẩn đoán xét nghiệm, lâm sàng, điều tra dịch tễ, phân tích số liệu, viết báo cáo.

3. Chẩn đoán dịch gì?

Chẩn đoán lâm sàng:

Xét nghiệm lâm sàng

Huyết thanh phân lập

Ðịnh nghĩa ca bệnh

Ðường nước và thực phẩm

Ðường máu

Ðường vectơ

Ðường hô hấp

Ðường súc vật

4. Thu thập thông tin về số ca bệnh và các thông tin khác

Ðếm số ca mắc, chết

Thông tin dân số học:

Tuổi, giới, địa chỉ, nghề nghiệp

Thông tin về lâm sàng, ngày khởi phát, thời gian kéo dài, mức độ nặng nhẹ, đáp ứng điều trị

Thông tin về các yếu tố phơi nhiễm: đi từ vùng dịch, ăn uống, tiếp xúc..

5. Mô tả các ca bệnh theo địa điểm, thời gian và con người

Theo thời gian

Vẽ đường cong dịch

Theo địa điểm

Vẽ bản đồ: giếng nước, bệnh viện, nhà trường, tiệm ăn, sông,.

Theo đặc tính cá nhân:

Tuổi

Giới

Dân tộc.

Biểu diễn :

Biểu đồ

Bảng đồ

Bảng số liệu

6. Hình thành giả thuyết

Nhóm dân tộc nào có nguy cơ cao

Nguồn và đường lây nhiễm

Yếu tố nguy cơ

Sáu bước trên là bước cơ bản, đòi hỏi thực hiện nhanh để phòng chống.

7. Kiểm tra lại giả thuyết đã chứng minh, làm nghiên cứu bổ sung nếu cần thiết với những bệnh

a. Nghiên cứu thuần tập tương lai

b. Nghiên cứu bệnh chứng - case control study: C và D

Ví dụ: Viêm ruột tiêu chảy ở một làng

RR (Relative risk )= 79.6/14.3= 5.6

Người ăn kem có nguy cơ mắc bệnh gấp 6 lần so với người không ăn kem trong bữa ăn đó.

Kết luận: Phải xác định được dân số nguy cơ.

Lập phiếu câu hỏi

Bám theo giả thuyết

Thông tin chung (dân số học)

Thông tin về lâm sàng

Thông tin về các yếu tố môi trường: nguồn nước, công trình vệ sinh, thực phẩm.

Thông tin về thói quen: vệ sinh, ăn uống, đi lại.

9. Viết báo cáo kết quả điều tra dịch

Báo cáo để hành động

Nội dung bản báo cáo

Ðề ra được biện pháp chóng và phòng dịch nhằm dập tắt và chặn dịch

 10.Thực hiện các biện pháp phòng chống