TS.BS. Trần Tịnh Hiền
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM
Virút cúm A có độc lực cao (HPAI) H5N1 đã
gây ra dịch cúm gia cầm tại nhiều nước ở châu Á từ 2004
và gây bệnh trên người với tỷ lệ tử vong cao tại Thái
Lan, Kampuchia và Việt Nam. Chúng tôi báo cáo một số đặc
điểm dịch tể, lâm sàng và bệnh lý của một số bệnh nhi
tại khu vực các tỉnh phía nam đã được điều trị hay xét
nghiệm tại Bệnh viện bệnh nhiệt đới.
Từ tháng 1/2004 đến 4/2005 bệnh viện đã
tiếp nhận điều trị 67 bệnh nhân nghi ngờ nhiễm H5N1
trong đó có 14 trường hợp xét nghiệm RT-PCR dương tính
tại bệnh viện và 03 bệnh phẩm của các trường hợp khác từ
các bệnh viện bạn trong khu vực. Một số trường hợp khác
khó xác định nguồn lây; một trường hợp mắc bệnh và tử
vong cùng với mẹ
Nhiễm cúm A(H5N1) thường có sốt cao,
triệu chứng hô hấp (ho, cảm thấy hụt hơi, SpO 2 thấp),
tiêu chảy. Bệnh nhân có số lượng bạch cầu máu ngọai biên
thấp (<3,000/uL) với tế bào lympho giảm đáng kể
(<700/uL). Trong hầu hết các trường hợp XQ phổi cho thấy
dấu hiệu động đặc lan tỏa, tràn khí hay tràn dịch màng
phổi). Men gan AST, ALT tăng cao trong hầu hết các
trường hợp. Có một trường hợp chỉ phác hiện sau khi bệnh
tử vong trong bệnh cảnh viêm não cấp. Chẩn đoán chỉ dựa
vào yếu tố dịch tể học, dấu hiệu lâm sàng và các dấu
hiệu huyết học-sinh hóa vì độ nhạy của các test nhanh
quá thấp. Kỹ thuật RT-PCR là quyết định để xác định chẩn
đoán
Về điều trị, Oseltamivir, kháng sinh các
loại (Ceftriaxone + Azythromycine or Amikacin),
Dexamethasone liều cao (0.4 mg/kg/ngày) và hổ trợ hô hấp
không hoặc có xâm lấn đã được sử dụng. Chỉ có 5/17 bệnh
nhân được cứu sống.
Khảo sát di truyền phân tử cho
thấy thấy cấu trúc di truyền của các virút gây bệnh năm
2004 không khác biệt với năm 2005. Chưa thấy có hiện
tượng kết hợp chất liệu di truyền, chưa có khác biệt về
các cấu trúc có liên quan đến độc lực virút. Tuy nhiên
có xuất hiện vài thay đổi ở vị trí kết hợp với thụ thể
(gen HA) của các phân lập năm 2005. Các đột biến trên
gen M cho thấy tình trạng kháng amantidine là phổ biến.
Chúng tôi có phát hiện đột biến điểm trên gen NA có liên
quan đến kháng oseltamivir trên một phân lập của 2005.
Khảo sát các chất Cytokines cho thấy nồng độ IL-6, IL-8,
IL-10, và IFN- g tăng cao so với các bệnh nhiễm cúm A
khác (H1N1, H3N2) và có liên quan đến độ nặng của bệnh.
Các câu hỏi về liều lượng, liệu trình
Oseltamivir, tác dụng của Corticoids, kỹ thuật hổ trợ hô
hấp vẫn còn phải được nghiên cứu để cải thiện kết quả
điều trị trong thời gian sắp đến.
|
