BẰNG CHỨNG HUYẾT THANH HỌC CÁC PARAMYXOVIRÚT LƯU HÀNH TRONG DƠI ĂN QUẢ (GIỐNG PTEROPUS) Ở MIỀN NAM VIỆT NAM

Vũ Thị Quế Hương¹, Cao Minh Thắng¹, Lương Chấn Quang², Hoàng Thị Như Đào¹, Đoàn Thị Minh Tâm¹, Trương Hoài Phong³, Vũ Đình Thống⁴, Marie Claude George-Courbot⁵, Jean-Marc Reynes⁶.

(1) Phòng thí nghiệm Arbovirút - Viện Pasteur Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam. (2) Khoa Y tế công cộng - Viện Pasteur Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam. (3) Sở Y tế tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam. (4) Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, Hà Nội, Việt Nam. (5) Viện Pasteur, Lyon, Pháp. (6) Viện Pasteur Madagascar.

Trong thập kỷ qua, các Paramyxovirút có liên quan đến bệnh hô hấp và viêm não bùng phát ở người và động vật. Bốn trong các virút mới này đã được mô tả ở vùng Tây Thái Bình Dương với cùng ổ chứa, đó là loài dơi ăn quả thuộc giống Pteropus. Các virút này thuộc các giống khác nhau. Các virút Menange và Tioman thuộc giống Morbillivirus và Rubulavirus. Các virút Nipah và Hendra được xếp loại trong cùng giống Henipavirus mới. Và phân bố địa lý của loài dơi ăn quả này (bao gồm Việt Nam) dường như trùng khớp với một trong các Paramyxovirút này. Do đó, việc định danh ổ chứa tự nhiên của virút là cần thiết giúp hiểu biết tốt hơn kiểu lây truyền của virút trong vật nuôi và phòng ngừa sự xâm nhập của chúng vào Việt Nam trong tương lai.

Từ tháng 6/2004 đến tháng 6/2005, 39 dơi ăn quả Pteropus spp. bao gồm Pteropus lylei và Pteropus vampyrus và 29 dơi muỗi Scotophilus kuhlii được thu thập ở tỉnh Sóc Trăng thuộc miền Nam Việt Nam. Huyết thanh của chúng được xét nghiệm ELISA với kháng nguyên các virút Nipah, Hendra và Tioman. Kháng thể kháng virút Nipah ở dơi Pteropus lylei và Pteropus vampyrus được phát hiện bằng kỹ thuật ELISA với tỷ lệ dương tính tương ứng là 24% và 100%, và được công nhận bằng thử nghiệm trung hòa ở Viện Pasteur – Lyon, Pháp. Hơn nữa, kháng thể kháng virút Hendra và Tioman cũng được tìm thấy ở Pteropus lylei bằng kỹ thuật ELISA với tỷ lệ dương tính tương ứng là 16% và 30%. Dữ liệu cung cấp bằng chứng huyết thanh học của các paramyxovirút trong dơi ăn quả Pteropus spp. ở miền nam Việt Nam. Sau đó, việc giám sát huyết thanh học các paramyxovirút sẽ được tiến hành trên huyết thanh heo và huyết thanh và dịch não tủy người bệnh viêm não – màng não.

SEROLOGIC EVIDENCE OF PARAMYXOVIRUSES IN PTEROPUS BATS IN SOUTHERN VIETNAM

Vu Thi Que Huong¹, Cao Minh Thang¹, Luong Chan Quang², Hoang Thi Nhu Dao¹, Doan Thi Minh Tam¹, Truong Hoai Phong³, Vu Dinh Thong⁴, Marie-Claude George-Courbot⁵, Jean-Marc Reynes⁶.

(1)Laboratory of Arboviruses - Pasteur Institute of Ho Chi Minh City, Vietnam. (2) Public Health Department – Pasteur Institute of Ho Chi Minh City, Vietnam. (3) Health Service of Soc Trang Province, Vietnam. (4) Institute for Ecological & Biological Resourses, Hanoi, Vietnam. (5) Pasteur Institute, Lyon, France. (6) Pasteur Institute of Madagascar.

In the last decade, Paramyxoviruses were related to emerged respiratory and encephalitis diseases in human and animals. Four of these new viruses have been described in the Western Pacific region with the same reservoir, such as Pteropus gender fruit bats. These viruses belong in different genders. Menange and Tioman viruses belong in Morbillivirus and Rubulavirus genders, respectively. Nipah and Hendra viruses were classified in a new Henipavirus gender. And the geographical distribution of this fruit bat (including Vietnam) seems to overlap with one of these Paramyxoviruses. So, it’s necessary to identify the natural reservoir of the virus for better understanding the mode of virus transmission in livestock and prevention of the future introduction in Viet nam.

From June 2004 to June 2005, 39 Pteropus spp. including Pteropus lylei and Pteropus vampyrus and 29 Scotophilus kuhlii bats were captured in Soc Trang province in southern Vietnam. Their sera were tested by ELISA using the Nipahvirus, Hendravirus and Tiomanvirus antigens. The anti-Nipah virus antibodies were detected by ELISA in Pteropus lylei and Pteropus vampyrus with the positive proportion of 24% and 100%, respectively, and confirmed by seroneutralization test in Pasteur Institute-Lyon, France. Moreover, the anti-Hendra and anti-Tioman antibodies were also found in Pteropus lylei by ELISA with the positive proportion of 16% and 30%, respectively. The data shows the serologic evidence of paramyxoviruses in Pteropus spp. bats in southern Vietnam. Then, the serological surveillance of paramyxovirus will be done in pig sera and human meningo-encephalitis cases’ sera and cerebrospinal fluids.