Trần
khánh Tiên, Lưu lệ Loan và ctv.
Phòng
Côn Trùng - Viện Pasteur TP Hồ chí Minh.
Sốt
xuất huyết Dengue (DXH) là một bệnh nhiễm trùng cấp tính. Bệnh
do vi rút Dengue gây ra, được truyền bởi muỗi Aedes aegypti
và thường gây thành dịch vào mùa mưa (tháng 6-10). Ðể phòng
chống Aedes có hiệu quả, tổ chức Y Tế Thế Giới (WHO),
Bộ Y Tế đã khuyến nghị các địa phương, tổ chức y tế các
cấp chủ động triển khai các biện pháp giám sát và vận động
cộng đồng tham gia diệt muỗi và lăng quăng Aedes aegypti
bằng mọi biện pháp.
Theo
nhiều tác giả (Tourmanof, W.E. Kardenburg) biện pháp dùng cá để
diệt lăng quăng đã được nhiều nhà côn trùng học và
sinh vật học nghiên cứu và áp dụng thành công từ năm
1990.Năm 1905 ở Hawai đã dùng cá Gambusia affinis để diệt
Culex pipiens rất có kết quả; Năm 1913 tại Phi Luật Tân,
năm 1910 tại Tây Ban Nha, Ý, Bắc Phi và nhiều nơi khác ở Châu
Âu.
Cá
Sóc (Orizias Latipes) đã được Nguyễn văn Chí, (Viện Sốt rét
Hà Nội) dùng để diệt lăng quăng Aedes aegypti cho kết quả:
-
Chỉ số muỗi giảm 1,1-11,3 lần.
-
Chỉ số lăng quăng giảm 1,2-25,1 lần.
-
Dùng cá diệt lăng quăng rẻ hơn phun thuốc từ 7-10 lần.
Cá
bảy màu (Poecillia reticulata) là loại cá rất phổ biến
ở các tỉnh phía Nam. Cá có kích thước nhỏ (< 4 cm),
có màu sắc đẹp, dễ nuôi, khả năng diệt lăng quăng mạnh.
Kết quả theo dõi trong phòng thí nghiệm cho thấy 1 con cá có
thể ăn 35-95 lăng quăng trong 24 giờ (tùy tuổi cá). Những
kết quả trên cho thấy cá bảy màu rất thích hợp trong việc
sử dụng để diệt lăng quăng trong các vật chứa nước (Ðinh
Thị Ngọc Hoàn, Viện Pasteur TP.Hồ chí Minh, 1977). Loại cá này
đã được áp dụng để diệt lăng quăng ở Ðài Loan,
Bangkok, Rangoon, Ý, Nga và nhiều nơi khác.
Năm 1996, dịch DXH bùng phát mạnh ở nhiều nơi trong khu vực. Các tỉnh đã triển khai nhiều biện pháp phòng chống dịch, kể cả phun thuốc dạng khí dung ULV; nhưng dịch vẫn không giảm. Trước thực tế đó, Phòng côn trùng, Viện Pasteur TP.Hồ chí Minh đã chủ động kết hợp với chính quyền và y tế xã Hưng Long, Huyện bình Chánh triển khai việc áp dụng thả cá bảy màu vào các vật chứa để diệt lăng quăng tại một ấp trong xã.
Copyright
2003 by Pasteur Institute In HCM, All rights reserved. Contact us : pasteur@pasteur-hcm.org.vn
167 Pasteur Street, District 3, HoChiMinh City, Vietnam. Tel : (84-8) 8200739 -
Fax : (84-8) 8231419.