Trần khánh Tiên, Trần Hữu Hoàng
Viện Pasteur TP.Ho Chí Minh
Aqua
Resigen là thuốc diệt côn trùng nhóm Pyrethroids được kết hợp
từ 2 hóa chất: S.Bioallethrin + Permethrin cùng với chất bổ trợ
Piperonyl Butoxide nhằm tăng hiệu quả diệt và hạn chế hiện tượng
kháng Permethrin của các loài muỗi do Permethrin đã được sử
dụng rộng rãi nhiều năm.
Aqua
Resigen đã được thử nghiệm phun ULV ngoài nhà và trong nhà
bằng máy phun Fontan ULV đeo vai để diệt muỗi Aedes aegypti
tại sân Viện Pasteur và thị trấn Nhà Bè, TP. Hồ Chí Minh. Với
tỷ lệ pha loãng 1 + 9 phun 500ml/ha (0,075g S.Bioallethrin + 5,4g
Permethrin/ha) và 1+19 phun 40ml/nhà (0,003g S.Bioallethrin + 0,216g
Permethrin/nhà) các kết quả cho thấy:
Khi
phun ngoài nhà, hiệu quả rất kém, do không gian mở rộng, lượng
hoạt chất không đủ bao phủ khu vực phun thuốc. Với liều như
trên (1+ 9 phun 500ml/ha) sau 1 giờ tiếp xúc, tỷ lệ muỗi ngất
chỉ đạt 41,1% và 60,6% ở khoảng cách 10m và 5m dưới đường
phun (Biểu đồ 2). Sau 24 giờ, tỷ lệ muỗi chết từ 83,9% và
93,9% tương đương với các khoảng cách trên (Bảng 1). Các
khoảng cách xa hơn, rất ít tác dụng.
Aqua
Resigen có hiệu quả khá tốt khi phun từng nhà với liều 1+ 19
phun 40ml/nhà, do không gian được giới hạn. Sau 24 giờ, tỷ lệ
muỗi trong lồng chết đạt từ 77,3% - 100% ở khoảng cách 5m
- 20m (Bảng 2). Tuy nhiên, đối với muỗi đậu nghỉ trong nhà,
hiệu quả kém hơn. Sau 2 lần phun cách nhau 7 ngày, mật độ muỗi
giảm 89,5% và chỉ duy trì ở mức thấp tới 2 tuần lễ (Bảng
3).
Từ
các kết quả thử nghiệm trên, để áp dụng phun ở diện rộng
trong công tác diệt muỗi phòng chống dịch Sốt xuất huyết
dengue, cần phải tăng liều sử dụng lên gấp 1,5 lần (phun
trong nhà) đến 2 lần (phun ngoài nhà).
Trong
điều kiện thử nghiệm, với các vật chứa nước nhỏ như
cốc thủy tinh 500ml, chứa 250 ml nước, tỷ lệ lăng quăng chết
đạt 55% và 84,4% ở khoảng cách 10m và 5 m dưới đường phun
(Bảng 1). Nhưng ở các vật chứa gia dụng thường gặp (lu, hồ,
khạp) hiệu quả kém và không kéo dài do lượng hoạt chất
quá ít hòa tan trong một khối lượng nước lớn (bảng 4).
Aqua
Resigen pha với nước, phun ULV không có mùi khó chịu, không gây
kích thích da và niêm mạc, giảm được chi phí do không phải
mua dầu Diesel để pha loãng thuốc
Bảng
1: Hiệu quả diệt Aedes aegypti trong lồng của Aqua Resigen phun ULV
ngoài nhà, qua 3 lần thử nghiệm (ngày 12 & 16/11/1998 và
07/01/1999).
|
Khoảng |
Số
thử |
Số
chết sau khi tiếp xúc |
Số
chết sau 24
giờ |
%
chết đối
chứng |
||||||
|
Cách |
nghiệm |
20
phút |
40
phút |
60
phút |
||||||
|
(m) |
(M/LQ) |
SL |
% |
SL |
% |
SL |
% |
SL |
% |
sau
24 giờ |
|
5 |
180/180
(b) |
37 21 |
20,6 11,7 |
69 74 |
38,3 41,1 |
109 108 |
60,6 60 |
169 152 |
93,9 84,4 |
Muỗi
= 1,13 LQ
= 1,1 |
|
10 |
180/180 |
24 4 |
13,3 2,2 |
47 38 |
26,1 21,1 |
74 56 |
41,1 31,1 |
151 99 |
83,9 55 |
|
|
20 |
180/180 |
1 0 |
0,6 0 |
4 0 |
2,2 0 |
12 2 |
6,7 1,1 |
60 10 |
33,3 5,6 |
|
|
30 |
180/180 |
1 0 |
0,6 0 |
1 0 |
0,6 0 |
1 1 |
0,6 0,6 |
35 6 |
19,4 3,3 |
|
|
40 |
180/180 |
3 0 |
1,7 0 |
3 0 |
1,7 0 |
4 0 |
2,2 0 |
20 0 |
11,1 0 |
|
|
50 |
180/180 |
0 0 |
0 0 |
1 0 |
0,6 0 |
1 0 |
0,6 0 |
8 0 |
4,4 0 |
|
(a): 1 phần Aqua Resigen + 9 phần nước. Phun 500ml/ha.
(b): 20 muỗi cái/lồng và 20 lăng quăng giai đoạn III - IV/becher. Ba lồng và 3 becher mỗi khoảng cách. Tổng hợp ba lần thử.
Bảng
2: Tổng hợp hiệu quả của Aqua Resigen ULV (a) đối với Aedes
aegypti
(để trong
lồng) và lăng quăng, qua 2 lần phun trong nhà, tại thị trấn Nhà
bè, TP. Hồ Chí Minh (22 & 29/12/1998).
|
Nhóm |
Số M/LQ thử
|
Số
chết sau khi tiếp xúc |
Số
chết sau 24 giờ |
||||||||||||||
|
20
phút |
40
phút |
60
phút |
|||||||||||||||
|
Muỗi |
L.
quăng |
Muỗi |
L.
quăng |
Muỗi |
L.
quăng |
Muỗi |
L.
quăng |
||||||||||
|
SL |
% |
SL |
% |
SL |
% |
SL |
% |
SL |
% |
SL |
% |
SL |
% |
SL |
% |
||
|
thử 5m 10m
20m 30m |
150/150
(b150/150 150/150 150/150 |
114 50 42 1 |
76 33,3 28 0,7 |
23 1 0 0 |
15,3 0,7 0 0 |
145 73 56 4 |
96,7 48,7 37,3 2,7 |
98 34 10 0 |
65,3 22,7 6,7 0 |
149 101 73 11 |
99,3 67,3 48,7 7,3 |
121 57 17 0 |
80,7 38 11,3 0 |
150 146 116 66 |
100 97,3 77,3 44 |
149 133 55 27 |
99,3 88,7 36,7 18 |
|
Ðối
chứng |
200/200 |
0 |
|
0 |
|
0 |
|
0 |
|
0 |
|
0 |
|
0 |
|
0 |
|
(a): 1 phần Aqua Resigen + 19 phần nước và phun 40 ml/nhà (0,003g S-Bioallethrin + 0,216g Permethrin/nhà).
(b): 25 muỗi cái/lồng và 25 lăng quăng giai đoạn III-IV/becher cho mỗi khoảng cách. Ðặt ở 3 nhà.
Bảng
3: Mật độ Aedes aegypti
và Culex quinquefasciatus trước và
sau khi phun Aqua Resigen ULV trong nhà, tại thị trấn Nhà bè - TP.
Hồ Chí Minh, 1998.
|
NHÓM |
Trước 22/12/98 |
Sau
khi phun |
|||||||||||
|
Sau
lần I |
Sau
lần II |
1
tuần |
2
tuần |
4
tuần |
6
tuần |
||||||||
|
Mật |
% |
Mật |
% |
Mật |
% |
Mật |
% |
Mật |
% |
Mật |
% |
||
|
-
Aedes aegypti -
Culex quinquefasciatus |
1,9 2,5 |
0,4 0,7 |
78,9 72 |
0,2 0,3 |
89,5 88 |
0,5 1,4 |
73,7 44 |
0,7 2,7 |
63,2 0 |
1,5 4,9 |
21 0 |
1,7 3,3 |
10,5 0 |
|
Nhóm
đối chứng -
Aedes aegypti -
Culex quinquefasciatus |
2,1 4,5 |
2,4 5 |
- - |
2 2,4 |
- - |
2,8 3,7 |
- - |
3 5,7 |
- - |
3,6 4,1 |
- - |
2 3,4 |
- - |
Biểu
đồ 1: Tỷ lệ % muỗi Aedes aegypti chết ở các khoảng cách khác
nhau, sau một giờ tiếp xúc Aqua Resigen ULV phun ngoài nhà, qua 3
lần thử nghiệm
Biểu
đồ 2: Biến động mật độ Aedes aegypti trước và sau khi phun
Aqua Resigen ULV trong nhà, tại Nhà bè - TP. Hồ Chí Minh, 1998
![]()
Copyright
2003 by Pasteur Institute In HCM, All rights reserved. Contact us : pasteur@pasteur-hcm.org.vn
167 Pasteur Street, District 3, HoChiMinh City, Vietnam. Tel : (84-8) 8200739 -
Fax : (84-8) 8231419.