Chính phủ Trung Quốc vừa loan báo hôm 14 tháng tư năm 2004 là họ sẽ tiến hành làm xét nghiệm HIV miễn phí cho toàn bộ một tỉ ba trăm triệu dân của mình. Lo ngại rằng vi-rút có thể đe dọa cho sự phát triển kinh tế của đất nước, chính phủ nước này hứa sẽ điều trị miễn phí hoàn toàn cho những bệnh nhân không có khả năng mua thuốc.
Tờ báo Người Dẫn Đường (the Guardian) cho rằng thông báo của chính phủ tiềm tàng khả năng tăng chi phí cho xét nghiệm HIV và giá thuốc điều trị kháng virút ở Trung Quốc. Ước tính quốc gia này sẽ có đến 10 triệu người nhiễm HIV vào năm 2010; hầu hết những người nhiễm này sống ở những nơi xa xôi hẻo lánh nghèo khổ.
Theo Bộ Y Tế Trung Quốc thì số trường hợp nhiễm HIV đã gia tăng khoảng 30% trong năm vừa qua, với 840.000 ca nhiễm và 80.000 người đã chuyển sang giai đoạn AIDS. Đây có thể là những con số ước tính khiêm tốn vì chỉ có dưới 10% những người nghi là bị nhiễm HIV được xét nghiệm. Hơn nữa, nhiều quan chức địa phương cố tình báo cáo số mới nhiễm HIV thấp hơn thực tế để tránh bị phê bình.
Ý thức của công chúng về đại dịch HIV đang ở mức thấp đáng báo động vì thực trạng của dịch bi che dấu quá lâu. Một số khảo sát gần đây cho thấy 20% công chúng chưa hề nghe nói về bệnh AIDS. Tới 40% người dân không biết rằng sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục có thể làm giảm đáng kể nguy cơ nhiễm HIV.
Cho tới gần đây người ta chỉ xét nghiệm HIV chủ yếu cho gái mại dâm và người nghiện ma tuý; hai thành phần bị cho là xấu xa nhất trong xã hội. Tuy nhiên, các giới chức y tế đang đề nghị xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai và những người không thuộc diện dễ có nguy cơ nhiễm HIV vì trong năm qua tỷ lệ nhiễm HIV tăng với tốc độ chóng mặt trong năm vừa qua.
Báo chí và các phương tiện truyền thông của nhà nước Trung Quốc cho biết số bệnh viện công ở Bắc Kinh có làm xét nghiệm HIV cho bệnh nhân đã gia tăng từ 4 lên 22. Trái lại, ở những nơi xa xôi hẻo lánh với hàng chục triệu cư dân có mức sống dưới 1 đô la Mỹ một ngày thì phương tiện xét nghiệm HIV còn rất hạn chế.
Ở tỉnh Henan, một trong những nơi trên thế giới bị ảnh hưởng nặng nề nhất của đại dịch HIV/AIDS, nhiều dân làng được cấp thuốc kháng virút miễn phí, nhưng phần lớn trong số họ đã ngưng uống thuốc sau vài ngày vì không được hướng dẫn cụ thể về liều dùng, công dụng cũng như các tác dụng phụ của thuốc.
Các nhà hành động phòng chống AIDS đã “dè dặt” hoan nghênh thông báo của chính phủ Trung Quốc về việc sẽ xét nghiệm HIV cho quảng đại quần chúng; tuy nhiên họ cũng nói thêm rằng một chiến lược xét nghiệm rộng rãi như vậy sẽ là vô nghĩa nếu không đựợc đi kèm với việc đẩy mạnh quảng bá về HIV/AIDS cho dân chúng và hướng dẫn tĩ  mĩ cách sử dụng thuốc kháng retrovirus (Antiretrovirals = ARVs) cho người nhiễm.

Trích dịch từ The Guardia 15/04/2004.