Niềm hy vọng lâu dài hơn cả cho cuộc đấu tranh chống lại đại dịch HIV/AIDS là chuẩn bị để có được một vắc xin dự phòng, không nguy hiểm, hiệu quả và giá thành phù hợp với túi tiền của đông đảo người sử dụng . Nhưng để có một loại vắc xin như vậy là vấn đề không đơn giản vì đã vấp phải nhiều khó khăn về mặt kỹ thuật không có tiền lệ.
Cuộc thử nghiệm đầu tiên ở giai đoạn I của một vắc xin kháng HIV đã được thực hiện vào năm 1987. Tiếp theo đó, trên 30 loại vắc xin dự tuyển đã được thử thách trong suốt quá trình thực hiện hơn 60 cuộc thử nghiệm ở giai đoạn I/II cho khoảng 10. 000 người tình nguyện khoẻ mạnh. Phần lớn các thử nghiệm đó đã được thực hiện ở Mỹ và châu Âu, nhưng nhiều thử nghiệm cũng đã được tiến hành ở các nước đang phát triển. Những thử nghiệm đầu tiên ở giai đoạn III được khởi đầu ở Mỹ năm 1998 và ở Thái Lan năm 1999 để đánh giá hiệu lực của vắc xin kháng HIV thế hệ đầu tiên (kháng protein vỏ gp120). Từ nay đến 2 năm tới có thể biết kết quả. Để đẩy mạnh việc chỉnh lý một vắc xin chống lại HIV, những vắc xin dự tuyển khác cũng sẽ được đánh giá song song ở các nước công nghiệp phát triển và các nước đang phát triển. Điều này đòi hỏi một sự hợp tác và điều phối quốc tế kể cả việc xem xét các vấn đề cơ bản về y đức. Để đảm bảo chắc chắn rằng các vắc xin tương lai kháng HIV sẽ góp phần vào nỗ lực toàn cầu cho việc ngăn ngừa HIV/AIDS, ngay từ bây giờ chúng ta phải bắt đầu suy nghĩ các phương pháp tối ưu để các vắc xin đó sẽ được sử dụng một cách tốt nhất.
Theo José Esparza, Điều phối viên về sáng kiến vắc xin HIV của WHO/UNAIDS tại Genève Theo Bulletin of The WHO, 2001, 79 (12)