Theo một nghiên cứu của Pháp đăng trên tạp chí AIDS ngày 23/9/05, những trẻ sinh non từ các bà mẹ nhiễm HIV có thể dễ dàng mắc một chứng bệnh đường ruột hiếm  gặp nhưng gây tử vong cao. Trong một nghiên cứu hồi cứu người ta phát hiện ra có một bà mẹ nhiễm HIV có yếu tố nguy cơ độc lập gây viêm ruột hoại tử ở những trẻ sinh non dưới 37 tuần tuổi. Các nhà nghiên cứu nghi rằng nhiễm độc ty lạp thể, hậu quả của việc sử dụng AZT để dự phòng lây truyền từ mẹ sang con, có thể là một nguyên nhân của rối loạn này. Tuy nhiên, họ khuyến cáo rằng chỉ một vài trường hợp lẻ tẻ trong nghiên cứu thì không đủ khả năng để cho kết luận chắc chắn được.
Viêm ruột hoại tử là một bệnh dạ dày ruột có thể ảnh hưởng đến trẻ sinh non và gây phá hủy cấu trúc của ruột. Đã từng có những báo cáo về các vấn đề ở ruột trên những trẻ được sinh từ mẹ nhiễm HIV. Các nhà nghiên cứu của vụ dịch trẻ sơ sinh Paris giả thuyết rằng có mối liên kết giữa việc phơi nhiễm HIV trong tử cung với viêm ruột hoại tử.
Để kiểm tra giả thuyết này, các nhà nghiên cứu đã tiến hành một nghiên cứu hồi cứu trên những trẻ sinh trước tuần thứ 37 của thai kỳ từ năm 1993 đến 2003.
Trong số 30.000 trẻ sinh tại đơn vị nghiên cứu thì có 4.009 trẻ sinh non. Bảy mươi chín trẻ (2%) trong số trẻ sinh non này mắc viêm ruột hoại tử. Tần suất viêm ruột hoại tử là 2% (72/3.931) ở những trẻ sinh non từ mẹ không nhiễm HIV, nhưng ở những trẻ sinh non từ mẹ nhiễm HIV là 9% (7/78). Không trẻ nào trong số 7 trẻ này bị nhiễm HIV.
Trong phân tích đa biến thì yếu tố có mẹ nhiễm HIV tồn tại độc lập với viêm ruột hoại tử (OR = 6,63; p = 0,02), và là đơn yếu tố có ý nghĩa nhất. Những yếu tố có ý nghĩa khác liên quan đến: đa thai (OR = 2,29; p = 0,009), bất thường nhịp tim thai (OR = 2,14; p = 0,04) và bất thường vận tốc máu động mạch rốn (OR = 2,21; p = 0,03).
Toàn bộ 7 trẻ bị viêm ruột hoại tử và một bà mẹ nhiễm HIV có uống AZT dự phòng lây truyền từ mẹ sang con. Sáu trong số 7 bà mẹ này cũng đang điều trị kháng HIV, 2 bà dùng AZT đơn trị liệu, 4 bà kia dùng phối hợp 3 thuốc (AZT hoặc ddI với 3TC và một ức chế protease).
Các nhà nghiên cứu nhận xét: “Nghiên cứu bệnh-chứng này gợi ý về sự liên quan có thể có giữa tình trạng nhiễm HIV ở người mẹ và viêm ruột hoại tử ở con non tháng. Mối liên quan này, về mặt lâm sàng, trước đây chưa từng được báo cáo”.
Họ cho rằng nhiễm độc ty lạp thể do AZT có thể là nguyên nhân. Tuy nhiên, họ nhấn mạnh đến “lợi ích vĩ đại của AZT” trong việc dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.
Các nhà nghiên cứu cũng khuyến cáo rằng một số ít trường hợp trong nghiên cứu này không cho phép họ thiết lập một mối liên quan tuỳ tiện giữa tình trạng nhiễm HIV, sinh non và viêm ruột hoại tử, và cần có những nghiên cứu lớn hơn để xác định xem “có thực sự tồn tại mối liên quan này không”. Tuy nhiên, họ lại kết luận rằng “Ý thức được mối liên hệ giữa phơi nhiễm HIV chu sinh và gia tăng nguy cơ viêm ruột hoại tử ở những trẻ sinh non có thể giúp việc chăm sóc những trẻ này được tốt hơn”.

KHƯU VĂN NGHĨA
Dịch theo bài Premature infants of HIV-positive mothers may be at increased risk of rare bowel disorder của Michael Carter đăng trong bản tin News Digest của CDC, 07/09/2005
Tài liệu tham khảo:
Desfrere L et al. Increased incidence of necrotising enterocolitis in premature infants born to HIV-positive mothers. AIDS 19: 1487 – 1493, 2005.