17 năm sau kể từ khi sự việc máu bị lây nhiễm, trường hợp lây nhiễm HIV đầu tiên sau truyền máu năm 1998 vừa mới được xác định ở Pháp. Đó là một bà cụ 80 tuổi bị “ốm nặng” rồi được truyền máu vào tháng giêng trước đây và cũng đã chết từ khi đó. Nhưng theo bác sĩ Bernard Kouchner, Bộ trưởng Bộ Y tế Pháp thì không có mối liên hệ nào được xác lập giữa sự chết và sự lây truyền. Người cho máu rất có thể đã bị lây nhiễm từ 11 ngày trước khi cho máu là thời điểm mà virus còn chưa thể được phát hiện. Cơ quan trữ máu của Pháp (EFG) và Cơ quan vệ sinh an toàn sản phẩm y tế của Pháp (AFSSAPS) đã chẩn đoán trường hợp này nhân dịp cho tạng của người đã chết theo như xác định của Phillipe Duneton, Tổng Giám đốc AFSSAPS .
“Chúng tôi đã lần ngược lại chuỗi các sự kiện. Một trong số người cho máu đã trở thành huyết thanh dương tính từ lúc cho máu - BS. Kouchner nói thêm - người này không được đảm bảo đầy đủ trong lúc truyền máu mặc dù từ tháng 7/2001 đã áp dụng kỹ thuật phát hiện bộ gien của virus (DGV) và với kỹ thuật này thì thời kỳ không thể phát hiện sự có mặt của HIV có thể giảm từ 22 xuống 11 ngày. Ngày nay ở Pháp người ta ước tính nguy cơ lây nhiễm HIV sau khi truyền máu là 1/3,5 triệu trường hợp cho máu, còn đối với viêm gan siêu vi C là 1/1,7 triệu. Nhà cầm quyền không dự định thời điểm xem lại bộ câu hỏi để đưa ra cho những người có tiềm năng cho máu. Về phần mình, Tổng Giám đốc Duneton đã chỉ ra rằng người cho máu không biết là họ đã bị lây nhiễm. Ở Pháp năm 1998, sau khi truyền máu, có 01 người đã nhiễm HIV và 02 người đã nhiễm viêm gan siêu vi C. Tiếp theo sau sự giảm thiểu kỳ diệu sự lây nhiễm sau truyền máu này là sự tăng cường an toàn truyền máu vào tháng 10/2000 thông qua sự khởi đầu việc phát hiện bộ gien của virus (DGV) và điều đó là ngược lại ý kiến của các chuyên gia. Theo các chuyên gia thì sự mở đầu DGV đối với các tác nhân gây bệnh AIDS và viêm gan siêu vi C chỉ phòng ngừa được dưới 3 ca nhiễm sau truyền máu/năm. Trong báo cáo của một nhóm gồm 25 chuyên gia đứng đầu là GS. Christine Rouzioux (bệnh viện Nhi Necker – Paris) người ta đọc thấy” Chúng tôi lưu ý là việc huy động các nguồn tiền cần thiết cho sự du nhập DGV (phát hiện bộ gien virus) đối với viêm gan siêu vi C ( giữa 160 – 200 triệu francs) có thể được sử dụng có hiệu quả hơn nhiều”. “ Chẳng hạn những nguồn tiền đó có thể dùng vào việc phòng và chữa trị cho những người bị nhiễm viêm gan siêu vi C bởi vì 50% trong số họ (khoảng 200. 000 người) còn không biết về tình trạng huyết thanh của mình và hậu quả là họ bị tước quyền được tiếp cận với việc chữa trị đã sẵn có hiện nay”.
Trong một phân tích về kinh tế dựa trên nguyên tắc đảm bảo an toàn truyền máu, Jean Paul Moatti ( đơn vị 379 của INSERM) ước tính rằng việc hệ thống hóa kỹ thuật phát hiện bộ gien virus đối với viêm gan siêu vi C dẫn đến phải chi 360 triệu francs /năm để giành được sự sống.
“ Con số chi rất lớn đó gần kề với tỷ số 50.000 francs/năm để đảm bảo có được cuộc sống hiện nay được xem như ở ngưỡng tột trần cho sự an toàn giao thông hoặc tương đương với những tiến bộ gần đây nhất của phương pháp nội tiết tố trị liệu và hoá trị liệu để chữa bệnh ung thư vú ở những phụ nữ tiền mãn kinh”. Moatti đã viết như vậy trong tạp chí Transfus. Clin. Biol. 2000,tập 7 “ Che giấu những thông số kinh tế nói trên là trái với những đạo đức có tính tập thể được tôn kính của phẩm cách ở mỗi cá nhân và sự vô tư trong sáng của các cuộc tranh luận dân chủ”.
Hạ Bá Khiêm
(Theo Jean Yves Nan đăng ở La Revue Praticien – Medecine Générale, tome 16, numéro 569, 25 Mars 2002)