PHNOM PENH – Thời báo Á châu – ngày 18/10/2001
Vuth Vireak, 23 tuổi, không có vẻ gì làkhoác lác khi nói về các bạn gái của mình. Anh nói anh có quan hệ tình dục (QHTD) hoàn toàn ngẫu nhiên với họ. Một nơi khác, những cậu học sinh 14 tuổi đã biết mua dâm ở nhà chứa.
Thái độ tùy tiện về tình dục này là điều khiến những người làm chính sách và các chuyên gia y tế tham gia trong chiến dịch phòng chống HIV/AIDS ở Cambodia, nơi ước tính có khoảng 10.000 – 20.000 đàn ông mua dâm mỗi ngày, lo lắng.
Nước Đông Nam Á này, với dân số 11 triệu, là nước bị nhiễm HIV nghiêm trọng nhất ở Châu Á. Tỉ lệ hiện nhiễm là 2,8% trong quần thể có độ tuổi 15 – 49 vào năm 2000, cao nhất theo thống kê ở châu Á – Thái Bình Dương. Tuy nhiên, nhà chức trách cho rằng tỉ lệ này có giảm so với 3,9% vào năm 1997, một phần do sự khuyến khích mạnh mẽ việc sử dụng bao cao su.
Vireak không lo lắng về việc có nhiều bạn tình vì cho rằng anh đã thực hành tình dục an toàn. Một sinh viên nha nói: “Tôi có bao cao su mọi nơi: trong xe hơi, trong túi”.
Nghiên cứu cho thấy thanh niên đang trở nên chủ động hơn trong quan hệ tình dục. Thực vậy, các nhà lập kế hoạch của chính phủ xem hành vi tình dục trong thanh niên là một yếu tố quan trọng trong cuộc chiến chống dịch: hoặc suy giảm thông qua sự can thiệp hiệu quả, hoặc gia tăng như một kết quả của sự xem nhẹ.
“Các giá trị của trách nhiệm và sự chung thủy trong quan hệ giới tính sẽ có tác động đến chiều hướng dịch tương lai”, ý kiến đúc kết trong một báo cáo phân tích tình huống và đáp ứng về HIV/AIDS của Nhà chức trách AIDS quốc gia (NAA). “Tuy nhiên, không nên quá lạc quan vì sự vô trách nhiệm khi QHTD ở thanh niên có khả năng làm dịch gia tăng.”
Theo thống kê của chính phủ, thanh niên chiếm một tỉ lệ lớn trong dân số Campuchia, với 54,8% dưới 20 tuổi. Căn cứ vào các cơ hội sẵn có đối với sự phát triển cá nhân và xã hội, các chuyên gia cho rằng thanh niên là đối tượng thường có hành vi nguy cơ. Do vậy, họ bị HIV/AIDS tác động mạnh. Các thống kê cho thấy dân số dưới 24 tuổi chiếm nửa số trường hợp mới nhiễm HIV.
Như ở nhiều quốc gia khác, việc bành trướng của tình dục thương mại ở Campuchia và sự xói mòn các giá trị truyền thống trong thanh niên gây trở ngại cho các nỗ lực nhắm đến việc giải quyết vấn đề HIV/AIDS một cách triệt để. Tổng thư ký NAA, Bs. Tia Phalla nói một trong số các công cụ của chính phủ là sự vận động mọi người trở lại với hệ thống giá trị truyền thống của tính chân thực và mối liên kết gia đình, mà cuộc nội chiến đã phá hủy. Các chuyên gia cho rằng chiến dịch tàn bạo và kinh hoàng do chính phủ diệt chủng Pol Pot thực hiện từ giữa đến cuối những năm 1970 đã phá vỡ cơ cấu xã hội và đạo đức của đất nước, làm suy yếu mối liên kết gia đình và bóp méo các giá trị.
“Trong đất nước sau xung đột này, giá một lần mua dâm rất rẻ: trung bình từ 1-2 đôla. Chúng tôi vẫn cứ khuyến khích lòng chung thủy nhưng nó không còn hiệu quả như xưa nữa”, Phalla đã nói trong cuộc phỏng vấn.
Bị cấm đoán trong chế độ Khmer Đỏ, tôn giáo chỉ đang bắt đầu bén rễ trở lại. Trong lúc đó, sự tấn công dữ dội của văn hóa “pop” và lưu hành các tài liệu khiêu dâm đã ảnh hưởng đến hành vi tình dục, làm thay đổi thái độ đối với tính trách nhiệm và lòng chung thủy trong quan hệ luyến ái.
Pierre Legros, người điều phối vùng của AFESIP, một cơ quan phi chính phủ chuyên giúp đỡ các nạn nhân của sự mua dâm, đồng ý với quan điểm là hành vi tình dục có nguồn gốc từ sự trấn áp và đàn áp của chế độ Khmer Đỏ – nơi xã hội và chính phủ quyết định ai sẽ là chồng hoặc vợ bạn – đến tình trạng hỗn loạn vô chính phủ. Phalla thêm vào: “Điều này khiến mọi người trì hoản QHTD để đợi đến thời điểm thích hợp. Ngươi ta mỉa mai rằng phương cách này đã lỗi thời. “Kiểu mới”, cập nhật và hợp thời đối với thanh niên, là văn hóa pop. Họ ngày càng có nhiều bạn tình hơn.
Việc Campuchia mở cửa với thế giới bên ngoài và hiện tượng toàn cầu hóa đã mang đến những thay đổi trong thái độ của thanh niên về quan hệ tình dục. Sự đầu tư của tư bản nước ngoài vào nền kinh tế nông thôn nghèo nàn này khiến một bộ phận không nhỏ dân chúng trở nên sùng bái vật chất; điều này đã ảnh hưởng đến các hệ thống giá trị của xã hội. Người có quyền lực, tiền bạc, nhiều bạn tình là mô hình lý tưởng của thanh niên. Đó là lý do khiến 50 – 60% nam giới mua dâm năm ngoái vì tin rằng đó là mẫu hình của một người đàn ông mạnh mẽ.
Một khía cạnh khác của vấn đề là sự duy trì phân biệt đối xử đối với phụ nữ. Khi công nghiệp tình dục tiếp tục phát triển, ngày càng nhiều các cô gái trẻ hoặc bị dỗ dành hoặc bị bán cho nhà chứa. Trong khi sự thật là nhiều cô gái bị rơi vào con đường nô lệ tình dục, nhiều người khác hành nghề mại dâm do có thu nhập cao.
“Điều gì khiến họ dễ bị tổn thương như thế? Vì họ sùng bái vật chất”, Phalla lưu ý. “Bởi vì ngay lúc này thông tin trong xã hội, trên các phương tiện truyền thông đối với quan hệ giới tính mang tính tiêu cực. Nhưng chúng ta có thể thay đổi điều này, nếu chúng ta bắt đầu xem HIV/AIDS như một vấn đề của sự phát triển.”
Tuy vậy, theo Maelieve, sự thay đổi đó khó xảy ra trong tương lai gần nếu xét theo tầm quan trọng của vấn đề. Cha Jim Noonan, một linh mục Thiên chúa giáo nói:“Chúng ta không thể thay đổi thái độ này trong một thế hệ nhưng phải bắt đầu ngay bây giờ”. Tổ chức của ông ở Phnom Penh đang chăm nom một trại tế bần cho các bệnh nhân AIDS.
“ Cách nhìn nhận, lối đối xử thiếu công bằng hoặc thậm chí lừa dối đối với phụ nữ cần phải được thay đổi”.
VŨ THỊ QUẾ HƯƠNG
Dịch theo Theo Inter Press Service ngày 19/10/2001.
|
