Báo cáo một nghiên cứu của Thái Lan đăng trên tạp chí AIDS tháng 9 vừa qua cho thấy việc chia liều nevirapine cho trẻ em bằng cách bẻ nhỏ viên thuốc phối hợp với hàm lượng định sẵn dành cho người lớn có thể áp dụng cho trẻ em ở nhiều độ tuổi.

Sự thiếu hụt của các dạng thuốc viên kháng retrovirus phối hợp với hàm lượng phù hợp cho trẻ em ở các độ tuổi và/hoặc trọng lượng khác nhau đã gây trở ngại lớn cho việc điều trị bệnh nhi có HIV. Mặc dù các bác sĩ lâm sàng đã cố gắng ước tính sao cho viên thuốc đóng theo hàm lượng của người lớn có thể chia nhỏ để dùng cho trẻ em nhưng có rất ít dữ liệu hướng dẫn về việc này.

Sự việc trở nên phức tạp hơn bởi các nhà nghiên cứu đã đưa ra các dữ liệu không rõ ràng về sự thanh thải thuốc ở những nghiên cứu dược động trên người lớn, mà ở trẻ nhỏ, như mọi người đều biết, thì việc chuyển hóa thuốc khác với ở người lớn. Đặc biệt, người ta lo ngại trẻ có thể nhận không đủ liều nevirapine từ việc dùng viên thuốc được bẻ đôi hoặc bẻ tư và điều này sẽ nhanh chóng dẫn đến tính kháng thuốc cao. Mối quan ngại này nảy sinh do người ta sợ các thành phần của thuốc thuốc không rãi đều khắp trong viên thuốc, và như vậy việc bẻ nhỏ viên thuốc của người lớn sẽ khiến liều dùng không đều nhau.

Các nhà nghiên cứu Thái Lan đã thử nghiệm đặc tính dược động của nevirapine chứa trong viên thuốc GPO-VIR, một kết hợp hàm lượng định sẵn gồm nevirapine, stavudine (d4T) và lamivudine (3TC) do Tổ Chức Dược Phẩm của Chính Phủ Thái Lan (GPO) sản xuất. Sản phẩm này được khuyến cáo dùng làm chọn lựa ưu tiên để điều trị cho cả người lớn và trẻ em.

Nghiên cứu này khảo sát 34 trẻ uống GPO-VIR tại bệnh viện Bangkok trong tối thiểu 8 tuần (thời gian đủ dài để nevirapine đạt đến nồng độ ổn định). Tuổi trung vị là 8,4 tuổi, nhỏ nhất 3 tuổi. Không có trẻ nào dưới 9 kg. Mẫu huyết thanh được lấy ở thời điểm trước khi dùng thuốc, 2 giờ và 6 giờ sau khi dùng thuốc. Liều ước tính là 120 – 200mg/m2 (liều trẻ em thường được tính dựa trên diện tích da hơn là thể trọng).

Liều thuốc sử dụng:

Hai mươi bốn trong tổng số 34 trẻ đã uống các viên thuốc được bẻ nhỏ, 32 trẻ có thể uống mà không cần nghiền.

Kết quả

Nồng độ ngưỡng đích tối thiểu của nevirapine huyết tương là 3,4mg/ml. Trong nghiên cứu này nồng độ ngưỡng trung bình là 6,94mg/ml (trung vị 5,98) và chỉ có 1 trẻ có nồng độ ngưỡng dưới mức yêu cầu.

Bốn trẻ được dùng liều nevirapine trong chế độ điều trị tối hảo gồm indinavir được tăng hoạt nhờ ritonavir. Một trẻ trong số này có nồng độ nevirapine đạt 23,37mg/ml mặc dù việc dùng indinavir và ritonavir không ảnh hưởng đến nồng độ nevirapine.

Ở nghiên cứu này có khả năng có mối tương quan giữa nồng độ thuốc trong huyết tương và đáp ứng với virus ở 13 trẻ chưa từng được điều trị có đo tải lượng virus. Tải lượng virus trong 12 trường hợp đều dưới 400 bản sao/ml.

Các tác giả kết luận: “Có thể yên tâm rằng việc bẻ nhỏ viên thuốc GPO-VIR dành cho người lớn để dùng cho trẻ nhỏ mà không sợ ảnh hưởng bất lợi do khả dụng sinh học của nevirapine và có thể dùng cho trẻ mới sinh với liều 120 đến 200mg/m2”.

Giới hạn của nghiên cứu
Nghiên cứu không mô tả được ngưỡng stavudine và lamivudine nội bào. Tuổi nhỏ nhất là 3 tuổi, vì vậy nghiên cứu không thể mô tả hiệu quả của thuốc ở những trẻ dùng ít hơn ¼ viên cũng như các trẻ quá nhẹ cân. 
KHƯU VĂN NGHĨA
Dịch từ bài Nevirapine paediatric dosing: adult tablets can be split, thai study reports của Keith Alcorn, đăng trên mạng aidsmap.com 13/9/2005
Tài liệu tham khảo:
Chokephaibulkit K et al. Pharmacokinetics of nevirapine in HIV-infected children receiving an adult fixed-dose combination of st