Cuộc chiến chống lại HIV/AIDS trên toàn cầu đang đặt ra những vấn đề rất lớn khiến người ta sợ rằng thắng lợi sẽ rất khó khăn hoặc không thể có.
Uganda đã chứng minh rằng, với một chiến lược sớm, được triển khai thường xuyên trên nhiều lĩnh vực có thể làm giảm cả tỷ lệ mắc chung (prévalence) và tỷ lệ mới mắc
( incidence) của nhiễm HIV. Chỉ từ 2 ca AIDS năm 1982, tình hình dịch tễ học của nước này về HIV/AIDS đến cuối năm 2000 đã lên tới 2 triệu ca. Chương trình phòng chống HIV/AIDS được Bộ Y tế thiết lập năm 1987 đã từng bước được mở rộng sang các lĩnh vực khác dưới sự điều phối của Uỷ ban phòng chống AIDS của Ouganda. Biện pháp đối phó quốc gia nhằm mục đích thông qua các chính sách mới, mở rộng đối tác, tăng cường khả năng của các viện chăm sóc và nghiên cứu, ưu tiên công tác giáo dục cộng đồng nhằm thay đổi hành vi, tăng cường trách nhiệm y tế đối với các bệnh lây theo đường tình dục (STD), cải thiện các dịch vụ truyền máu, chăm sóc và nâng đỡ những người bị nhiễm HIV/AIDS và thiết lập một hệ thống giám sát để theo dõi tiến triển của dịch. Sau một thập kỷ đấu tranh trên mọi lĩnh vực, đến tháng10/1996, Ouganda là quốc gia châu Phi đầu tiên báo cáo xu thế hạ thấp tỷ lệ nhiễm HIV. Sự thuyên giảm mới về tỷ lệ mắc chung được ghi nhận từ khi Hội đồng nghiên cứu y học của Hoàng gia Anh và Viện nghiên cứu HIV của Ouganda phát hiện được sự giảm tỷ lệ mới mắc (incidence) HIV trong toàn thể dân chúng của các huyện Kyamulibwa và Masaka. Những nghiên cứu nhắc lại về kiến thức, thái độ, hành vi và thực hành đã chỉ ra các biến đổi tích cực của các chỉ số phòng ngừa ưu tiên.
Các dữ kiện trên đây làm chúng ta suy nghĩ rằng sự đối phó có tính quốc gia, đa lĩnh vực được sự bảo hộ của chính sách cam kết mạnh mẽ có thể dẫn đến việc suy giảm đáng kể tình trạng nhiễm HIV/AIDS. Các nước châu Phi khác ở vùng cận Sahara có thể đạt những kết quả tương tự cũng bởi những biện pháp này.
HIỆU QUẢ CỦA CÔNG TÁC DỰ PHÒNG HIV VÀ BỐI CẢNH DỊCH TỄ HỌC
Việc lập kế hoạch can thiệp dành cho hoạt động dự phòng các nhiễm trùng HIV phải căn cứ vào các điều kiện dịch tễ học và kinh tế xã hội của địa phương. Bối cảnh kinh tế xã hội và khả năng của các dịch vụ công cộng sẽ xác định liệu một hoạt động can thiệp có thể làm giảm một nguy cơ nào đó. Bối cảnh dịch tễ sẽ xác định tình trạng giảm yếu tố nguy cơ thông qua tỉ lệ hiện nhiễm HIV. Việc đo lường các thông số mô tả bối cảnh dịch tễ có thể được dùng để xác định xem có hay không một sự can thiệp thích hợp ở mức độ địa phương và sẽ hướng dẫn các nhà hoạch định kế hoạch trong sự lựa chọn. Những sự đo lường đó cũng cho phép tiến hành phân tích phản hồi tác động của những can thiệp mà ở đó tỷ lệ mới nhiễm không được ghi nhận. Các chỉ thị thích hợp với bối cảnh dịch tễ đã được đề xuất với các hướng dẫn có phương pháp để đo lường chúng. Việc áp dụng cho sự chuyển giao một can thiệp đã thành công từ một bối cảnh này sang một bối cảnh khác và cho việc chuyển sang một mô hình phòng chống nhiễm HIV lớn hơn đã được khai thác. Những chỉ thị này phải tạo thành một phương tiện qúy báu cho những người có trách nhiệm chọn lựa chính sách.
Nicolas C. Grassly, điều phối viên trong nhóm chuẩn thức về DTH của UNAIDS, khoa DTH các bệnh nhiễm khuẩn, Đại học Y khoa Hoàng gia Anh và các cộng sự
(Theo Bulletin of The WHO,2001, 79(12)