CÁC CÂU HỎI THƯỜNG ĐƯỢC HỎI VỀ PHỤ NỮ, TRẺ EM GÁI VÀ HIV

Nữ giới thường ít được quan tâm hơn nam giới về nhiều khía cạnh – chẳng hạn như chuyện đưa ra quyết định về một vấn đề. Phụ nữ khó tiếp cận với việc điều trị HIV hơn nam giới và tại nhiều nứơc, phụ nữ phải xếp hàng sau con và chồng của mình để được phát thuốc. Phụ nữ là người vun vén và chăm sóc chính cho sức khỏe của các thành viên khác trong gia đình, vì thế khi trong nhà có người bị bệnh thì phụ nữ càng vất vả hơn. Với các chị bị nhiễm HIV thì thử thách còn lớn hơn nhiều; ngoài chuyện phải đối phó với chính căn bệnh quái ác các chị còn phải đương đầu với sự kỳ thị của những người xung quanh trong đó có cả những phụ nữ khác. Thường thì các cơ sở y tế điều trị HIV cho phụ nữ như thể cho những người đàn ông có ngực to (men with breast) mà không lưu tâm rằng thuốc điều trị HIV có một số tác động khác biệt trên cơ thể đàn ông so với phụ nữ.

Trong nhiều năm nhiều phụ nữ cho rằng mình không bị nhiễm HIV vì không ở trong những nhóm người mà các chính phủ, các tổ chức phi chính phủ và nhân viên y tế trong giai đoạn đầu của đại dịch gán cho cái mác ‘nhóm nguy cơ’ như là phụ nữ mại dâm, phụ nữ có nhiều bạn tình, chích ma túy…Tuy nhiên người ta đã không giảng giải cho phụ nữ hiểu rằng thông điệp ABC (A= Abstinence: không quan hệ tình dục; B = Being faithful: chung thủy; và C = Condoms: sử dụng bao cao su) không đủ để bảo vệ cho các chị em. Ngay cả chung thủy với chồng trong suốt cuộc đời cũng không đảm bảo rằng người vợ khỏi bị nhiễm HIV nếu như ông chồng có quan hệ tình dục không an toàn ngoài hôn nhân. Vì thế nhiều phụ nữ chết vì AIDS hiện nay là do họ đã bị nhiễm HIV trước đây  cả chục năm mà không biết rằng họ bị lây từ chính chồng của mình.

Nhiều thiếu nữ nhiễm HIV do các ông ‘sồn sồn’ thích quan hệ tình dục (QHTD) với những cô gái vị thành niên. Thành âm đạo của các cô gái trẻ dể bị tổn thương và nhiễm HIV hơn ở phụ nữ trưởng thành. Do vậy về cả phương diện sinh học lẫn phương diện xã hội thì nữ dễ cảm nhiễm đối với HIV hơn nam giới. Nhiều cô gái trẻ bị nhiễm HIV do vị trí xã hội khiến cho họ dễ bị nguy cơ: một số giúp việc cho các gia đình giàu có và bị các ông chủ lạm dụng tình dục; số khác muốn được điểm cao ở trường nên có QHTD với thầy giáo; và thậm chí một số có QHTD với các thanh niên lớn tuổi hơn mình để được hướng dẫn làm bài tập ở trường học hoặc được mua sắm cho quần áo, sách vở để học tập. Nhiều thiếu nữ thiếu các kỹ năng cần thiết để thương lượng về an toàn tình dục với bạn tình nếu họ định đi xa hơn trong mối quan hệ với nam giới. 

Cũng như nữ giới, cánh mày râu nhiều khi cũng bị ràng buột bởi những lề thói xã hội. Và nhiều thanh niên có quan niệm sai lầm rằng bạo lực có khi là biểu hiện của nam tính. Nhiều thanh niên có bạo hành vì xuất xứ từ gia đình có cha bạo hành với mẹ hoặc mất cha (cha chết hoặc không sống chung với mẹ). Thực tế này có thể thấy ở khắp nơi – hãy hỏi những thanh niên bị đuổi khỏi trường học hoặc ở tù tại Anh thì sẽ thấy ngay thực trạng này. Dĩ nhiên không thể lấy hoàn cảnh gia đình để biện minh cho sự phạm tội; điều đó hoàn toàn sai. Tuy nhiên các thanh niên cơ nhỡ cần phải được giúp đỡ để hiểu tại sao họ bạo hành khi cảm thấy bất ổn khó chịu. Thường những thanh niên này tái hiện hành động bạo lực mà họ từng phải chứng kiến hoặc là nạn nhân trong lúc ấu thơ. Họ không biết cách đối phó nào khác với tình trạng bực dọc ngoài hành vi bạo lực. Hiện nay, Nicaragua và nhiều nước ở châu phi có những sáng kiến dạy cho thanh niên từ bỏ bạo hành trong khi vẫn cảm nhận được mình đầy nam tính. Họ biết rằng cuộc sống của chính họ, của gia đình và bạn bè xung quanh họ đã được cải thiện nhờ chấm dứt bạo hành.

Liệu việc dạy cho một đứa trẻ biết chạy xe đạp theo đúng luật có khiến cho nó lấy xe chạy vào xa lộ không? Tại nhiều nơi trên thế giới, chúng ta đã nhiều lần được nghe nói rằng nếu giáo dục giới tính được thực hiện một cách tế nhị và toàn diện ở trường học và các câu lạc bộ thanh niên thì không chỉ thanh thiếu niên mà cả phụ huynh cũng ủng hộ. Nhiều chương trình giáo dục giới tính tốt đã quan tâm đến việc phát triển những hành vi tích cực ở thanh thiếu niên như kỹ năng lắng nghe bạn khác giới, trung thực và tôn trọng nhau. Đây là các kỹ năng có thể truyền thụ và cho học sinh thực hành sớm ngay khi các em bắt đầu đi học. Các kiến thức về sinh học và cơ thể học có thể được dạy sau này, khi các em đã trưởng thành hơn. Tuy nhiên nếu các kiến thức nền tảng được cung cấp sớm hơn, thì giáo dục giới tính càng có nhiều cơ hội thành công hơn. Trẻ em và thiếu niên thường nhạy cảm và có nhiều khả năng tiếp nhận kiến thức mới hơn là chúng ta nghĩ. Chúng cần thông tin trung thực để tự đánh giá và có phương hướng hành động cho bản thân. Nếu chúng ta (người lớn) nói với thanh thiếu niên rằng các em không được làm điều này điều nọ, thì chúng càng có khuynh hướng tò mò và thử làm những điều mà chúng ta không muốn con em mình làm ở độ tuổi của chúng.
TPH
Trích dịch từ bản tin của CDC News Digest 20/11/2004