Nỗi thống khổ của trẻ mồ côi chưa được quan tâm đúng mức; đó là hàng tít do thông tấn xã Reuters đưa tin tại hội nghị AIDS toàn cầu ở Bangkok, ngày 13 tháng 7 năm 2004.
Theo một báo cáo của Liên Hiệp Quốc hôm thứ ba thì dịch AIDS đã cướp đi cha, mẹ hoặc cả cha lẫn mẹ của 15 triệu trẻ em và làm đảo lộn xu thế ngày càng có ít trẻ mồ côi do chế độ dinh dưỡng và chăm sóc y tế tốt.
Do tỉ lệ nhiễm HIV gia tăng và do căn bệnh thế kỷ này có thể kéo dài cả chục năm trước khi làm chết bệnh nhân nếu không điều trị gì, người ta ước tính khoảng 18 triệu bốn trăm ngàn trẻ em sẽ mồ côi ít nhất là cha hoặc mẹ vào năm 2010. Đây là con số đưa ra trong một báo cáo của Quỹ Nhi Đồng Thế Giới (UNICEF) tại Hội Nghị AIDS Quốc Tế lần thứ 15.
Carol Bellamy, giám đốc điều hành của UNICEF nói với thông tấn xã Reuters rằng “số trẻ mồ côi do bệnh AIDS đang gia tăng như một cơn sóng thần,” “mười lăm triệu trên toàn cầu mà chỉ riêng vùng cận sa mạc Sahara đã có tới gần 12 triệu,”  Carol nói. Bà tiếp lời: “số trẻ mồ côi khổng lồ như vậy tiềm tàng nhiều khả năng khiến xã hội bất ổn”.
Nếu không có AIDS, một đại dịch đã tước đi sinh mạng của hai mươi triệu người và làm 38 triệu người khác bị nhiễm, thì số trẻ mồ côi do AIDS đã giảm do chế độ dinh dưỡng và chăm sóc sức khoẻ ngày càng được cải thiện. Chính bệnh AIDS đã làm thay đổi xu thế này.
Nhiều cuộc họp về AIDS bắt đầu từ chủ nhật tập trung thảo luận về nguồn tài chính, về cải thiện khả năng tiếp cận thuốc nhằm kéo dài cuộc sống cho bệnh nhân AIDS cùng những cãi cọ về chuyện kiêng quan hệ tình dục (abstinence) hay sử dụng bao cao su là cách tốt nhất để ngăn ngừa nhiễm HIV. Tuy nhiên, theo các nhà hoạt động vì trẻ em thì nỗi thống khổ của trẻ mồ côi và các trẻ em dễ bị tổn thương do AIDS chưa được quan tâm đúng mức trong nỗ lực phòng chống AIDS toàn diện.
Trẻ mồ côi bị toàn thể cộng đồng quên lãng
“Trẻ mồ côi do AIDS là một trong những chủ đề bị lãng quên tại hội nghị này,” lời của Joanne Carter, giám đốc phụ trách về pháp lý của RESULTS, một tổ chức quốc tế chống đói nghèo. Joanne nói thêm, “Rõ ràng trẻ mồ côi là một vấn đề chưa được coi trọng trong đại dịch AIDS. Những trẻ này là tương lai của xã hội nhưng lại hầu như bị cộng đồng thế giới lãng quên”
Barbara Lee, một người theo đảng dân chủ và là thành viên duy nhất của quốc hội Mỹ có mặt tại hội nghị AIDS toàn cầu ở Thái Lan mô tả cơn khủng hoảng trẻ mồ côi do đại dịch AIDS là một “vấn đề của lương tâm”. Bà nói tiếp, “thế giới không thể chỉ điềm nhiên đứng đợi và nhìn điều đó xảy ra”. Lee là tác giả của đạo luật giúp đỡ trẻ mồ côi và trẻ dễ bị tổn thương do AIDS. Đạo luật này đã được hạ viện Mỹ thông qua và đang đệ trình lên thượng viện.
Tại Châu Á, nơi dịch AIDS tương đối ổn định trong thời gian gần đây và tỉ lệ hiện nhiễm HIV vẫn còn thấp, số trẻ mồ côi đã giảm từ năm 1990. Nhưng nếu dịch bành trướng như nhiều chuyên gia lo ngại thì con số trẻ mồ côi do AIDS cũng sẽ gia tăng.
AIDS cướp đi mạng sống của cha mẹ các trẻ em nhiều hơn bất cứ nguyên nhân nào khác. Trẻ mồ côi phải đương đầu với sự phân biệt đối xử do có cha mẹ chết vì bệnh AIDS; trẻ cũng bị bỏ rơi nếu thân nhân không thể chăm sóc cho các em được và thậm chí bản thân các em có khi còn phải chăm sóc anh em ruột của mình. Những trẻ này cũng có thể không được giáo dục và hướng dẫn để sống trong hoàn cảnh không có bố mẹ. Các em dễ bị hành hung và bóc lột hơn những trẻ có cha mẹ.
Trẻ mồ côi do AIDS được giúp đỡ quá ít
Báo cáo của Quỹ Nhi Đồng Thế Giới (UNICEF) kêu gọi quyên góp thêm nhiều tiền cho các chương trình giúp gia đình và cộng đồng đối phó với cơn khủng hoảng trẻ mồ côi để đảm bảo là các trẻ này sẽ được giáo dục, chăm sóc sức khỏe và được luật pháp bảo vệ.
Giám đốc điều hành của UNICEF Carol Bellamy nói: “Những điều đơn giản có thể tạo nên những thay đổi lớn lao cho trẻ mồ côi do AIDS và có thể đem lại tương lai tươi sáng hơn cho các em.”
Tổ Chức Thầy Thuốc Không Biên Giới, một tổ chức hàng đầu về y tế và nhân đạo nói rằng điều trị cho trẻ em nhiễm HIV/AIDS là một cuộc chiến đầy khó khăn vì thuốc men và các xét nghiệm chẩn đoán chưa được điều chỉnh đúng mức cho thích hợp với các em.
“Chúng ta phải chú ý tới các em nhiều hơn. Các em không chỉ là những người lớn thu nhỏ. Các em có những đặc thù riêng liên quan đến chuyện chẩn đoán và điều trị,” David Wilson, bác sĩ làm việc cho Tổ Chức Thầy Thuốc Không Biên Giới nói với hội nghị có hơn 17 ngàn người tham dự ở Bangkok.
Dược sĩ Fernando Pascual của hãng dược FWB tại Geneva-Thụy Sĩ nói các công ti dược không quan tâm đến việc điều trị cho trẻ em. Họ không sản xuất những thuốc điều trị HIV/AIDS có liều lượng cố định cho trẻ em như đã làm cho người lớn. “Họ sẽ không sản xuất thuốc cho trẻ em trừ phi có áp lực từ cộng đồng thế giới,” Fernando nói.
TPH
Dịch theo bản tin của Thông Tấn Xã Reuters tường thuật tại Hội Nghị AIDS toàn cầu ở Bangkok Thái Lan lúc 12:45 chiều ngày 13 tháng 7 năm 2004